درد یکی از مهم ترین پیام هایی است که بدن برای اعلام وجود یک مشکل ارسال میکند. شدت درد همیشه به معنی خطرناک بودن بیماری نیست، اما درد شدید، ناگهانی یا مداوم میتواند نشانه بیماری یا شرایطی باشد که نیاز به بررسی پزشکی دارد.
برخی بیماری ها ممکن است درد خفیفی ایجاد کنند، در حالی که بعضی دیگر حتی با وجود اینکه خطر جدی برای فرد ایجاد نمیکنند، میتوانند درد بسیار شدیدی داشته باشند. برای مثال، برخی بیماری های نشیمنگاهی مانند شقاق مقعدی یا آبسه مقعدی ممکن است درد قابل توجهی ایجاد کنند و زندگی روزمره فرد را تحت تاثیر قرار دهند.
در ادامه با تعدادی از بیماری هایی که میتوانند با درد زیاد همراه باشند آشنا میشویم.
بیماری های نشیمنگاهی که میتوانند درد زیادی ایجاد کنند
بیماری های ناحیه مقعد و نشیمنگاه از جمله مشکلاتی هستند که گاهی درد بسیار شدیدی ایجاد میکنند. وجود اعصاب فراوان در این ناحیه باعث میشود بعضی مشکلات حتی با وجود کوچک بودن ضایعه، درد قابل توجهی ایجاد کنند.
۱. شقاق مقعدی
شقاق یا فیشر مقعدی یکی از شایع ترین دلایل درد شدید در ناحیه مقعد است. شقاق در واقع یک پارگی یا زخم کوچک در پوشش کانال مقعد است که معمولا پس از دفع مدفوع سفت یا زور زدن ایجاد میشود.
درد شقاق اغلب هنگام دفع شروع میشود و ممکن است بعد از اجابت مزاج نیز برای مدتی ادامه داشته باشد. بعضی افراد این درد را به صورت سوزش، بریدگی یا درد تیز توصیف میکنند. خون روشن روی دستمال توالت نیز میتواند یکی از علائم همراه شقاق باشد.
یبوست یکی از عوامل مهم ایجاد شقاق است. به همین دلیل، نرم نگه داشتن مدفوع و جلوگیری از زور زدن میتواند در پیشگیری از آن اهمیت داشته باشد.
۲. آبسه مقعدی
آبسه مقعدی در اثر تجمع چرک و عفونت در بافت اطراف مقعد ایجاد میشود. این بیماری معمولا با درد، تورم و حساسیت در ناحیه همراه است.
درد آبسه ممکن است به صورت مداوم و ضربان دار باشد و با نشستن یا حرکت کردن شدت پیدا کند. در برخی افراد تب، لرز یا احساس ناخوشی عمومی نیز ایجاد میشود.
آبسه مقعدی را نباید مانند یک جوش معمولی در نظر گرفت و نباید فرد خودش اقدام به فشار دادن یا سوراخ کردن آن کند. در صورت وجود علائم عفونت، مراجعه به پزشک اهمیت دارد. درد شدید همراه با تب یا لرز میتواند نیازمند ارزیابی فوری باشد.
۳. فیستول مقعدی
فیستول مقعدی معمولا بعد از یک آبسه ایجاد میشود و به شکل یک مسیر غیر طبیعی بین داخل مقعد و پوست اطراف آن شکل میگیرد.
فیستول میتواند باعث ترشح چرکی، تحریک پوست، درد و ایجاد سوراخی کوچک در اطراف مقعد شود. درد ممکن است زمانی بیشتر شود که مسیر فیستول مسدود شده و دوباره تجمع عفونت ایجاد شود.
اگر درد و ترشح اطراف مقعد برای مدت طولانی ادامه داشته باشد، بهتر است علت آن توسط پزشک بررسی شود. فیستول معمولا مشکلی نیست که بتوان برای مدت طولانی بدون بررسی آن را نادیده گرفت.
۴. بواسیر یا هموروئید
بواسیر یکی از شناخته شده ترین بیماری های نشیمنگاهی است، اما برخلاف تصور عمومی، همه انواع بواسیر باعث درد شدید نمیشوند.
بواسیر داخلی معمولا با خونریزی بدون درد شناخته میشود، اما در صورت بیرون زدگی میتواند باعث ناراحتی شود. در مقابل، بواسیر خارجی به خصوص زمانی که داخل آن لخته خون تشکیل شود، میتواند درد بسیار شدیدی ایجاد کند.
بواسیر خارجی لخته شده معمولا به شکل یک توده حساس و دردناک در اطراف مقعد احساس میشود و ممکن است درد آن به صورت ناگهانی شروع شود.
۵. اسپاسم عضلات مقعد
همه دردهای ناحیه مقعد به وجود زخم، عفونت یا توده مربوط نمیشوند. گاهی اسپاسم عضلات اطراف مقعد میتواند باعث درد شدید و ناگهانی شود.
یکی از این مشکلات پروکتالژیا فوگاکس است که میتواند باعث حملات ناگهانی درد در ناحیه مقعد شود. این درد معمولا کوتاه مدت است اما ممکن است شدت زیادی داشته باشد.
سندروم لواتور آنی نیز یکی دیگر از مشکلاتی است که میتواند با درد مزمن یا فشار در ناحیه مقعد و لگن همراه باشد.
سایر بیماری هایی که میتوانند درد زیادی ایجاد کنند
علاوه بر بیماری های نشیمنگاهی، مشکلات مختلفی در قسمت های دیگر بدن نیز میتوانند باعث درد شدید شوند.
۶. سنگ کلیه
سنگ کلیه یکی از بیماری هایی است که میتواند درد بسیار شدید ایجاد کند. درد معمولا در پهلو یا پشت شروع میشود و ممکن است به قسمت پایین شکم و کشاله ران انتشار پیدا کند.
تهوع، استفراغ، وجود خون در ادرار و احساس نیاز مکرر به ادرار کردن نیز میتوانند همراه با سنگ کلیه دیده شوند.
شدت درد در زمان حرکت سنگ در مسیر ادراری میتواند بسیار زیاد باشد و در برخی افراد به صورت موجی ظاهر شود.
۷. میگرن
میگرن فقط یک سردرد ساده نیست. این بیماری میتواند باعث درد شدید و ضربان دار در سر شود و گاهی با تهوع، استفراغ و حساسیت به نور یا صدا همراه باشد.
حملات میگرن در افراد مختلف متفاوت هستند و ممکن است از چند ساعت تا چند روز ادامه داشته باشند. شناسایی عوامل تحریک کننده و درمان مناسب میتواند به کنترل حملات کمک کند.
۸. آپاندیسیت
التهاب آپاندیس یکی دیگر از بیماری هایی است که میتواند با درد شدید شکم همراه شود. درد ممکن است ابتدا در اطراف ناف احساس شود و سپس به قسمت پایین و راست شکم منتقل شود.
تب، تهوع، استفراغ و کاهش اشتها نیز میتوانند همراه این بیماری باشند. اگر درد شکم شدید و رو به افزایش است، مراجعه پزشکی اهمیت زیادی دارد.
۹. التهاب کیسه صفرا
سنگ یا التهاب کیسه صفرا میتواند باعث درد شدید در قسمت بالای شکم، به ویژه سمت راست، شود. این درد گاهی به پشت یا شانه راست نیز انتشار پیدا میکند.
درد ممکن است بعد از مصرف غذاهای چرب بیشتر شود و با تهوع یا استفراغ همراه باشد. در صورت بروز درد شدید یا مداوم شکم، بررسی پزشکی ضروری است.
۱۰. پانکراتیت
التهاب لوزالمعده یا پانکراتیت نیز میتواند باعث درد شدید قسمت بالای شکم شود. این درد ممکن است به سمت پشت انتشار پیدا کند و همراه با تهوع و استفراغ باشد.
پانکراتیت میتواند دلایل مختلفی داشته باشد و در بعضی موارد نیازمند درمان بیمارستانی است. به همین دلیل درد شدید و مداوم شکم را نباید صرفا با درمان های خانگی مدیریت کرد.
آیا شدت درد همیشه نشان دهنده خطرناک بودن بیماری است؟
خیر. شدت درد به تنهایی نمیتواند مشخص کند که یک بیماری چقدر خطرناک است.
برای مثال، شقاق مقعدی میتواند درد بسیار شدیدی ایجاد کند، در حالی که یک زخم کوچک است. از طرف دیگر، بعضی بیماری های جدی ممکن است در مراحل اولیه علائم بسیار واضحی نداشته باشند.
به همین دلیل علاوه بر شدت درد، زمان شروع آن، محل درد، مدت زمان ادامه درد و علائم همراه نیز اهمیت دارند.
وجود تب، خونریزی قابل توجه، استفراغ مداوم، ضعف شدید، کاهش سطح هوشیاری یا بدتر شدن سریع وضعیت میتواند نیاز به ارزیابی فوری پزشکی داشته باشد.
چه زمانی برای درد شدید باید به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر درد شدید است و دلیل مشخصی برای آن ندارید، بهتر است آن را نادیده نگیرید. همچنین اگر درد برای چند روز ادامه پیدا کند یا با مراقبت های معمول بهتر نشود، مراجعه به پزشک توصیه میشود.
در مورد دردهای نشیمنگاهی نیز وجود خونریزی، تب، ترشح چرکی، توده دردناک یا تغییر قابل توجه در عادات دفع میتواند نیازمند بررسی پزشکی باشد.
به ویژه درد شدید مقعدی همراه با تب و لرز یا ترشح چرکی میتواند نشانه عفونت باشد و نیاز به ارزیابی سریع دارد. همچنین خونریزی زیاد یا قطع نشدن خونریزی از مقعد یک وضعیت اورژانسی محسوب میشود.
جمع بندی
بیماری های مختلفی میتوانند باعث درد شدید شوند و شدت درد همیشه به معنی خطرناک بودن بیماری نیست. با این حال، درد ناگهانی، شدید، مداوم یا رو به افزایش باید جدی گرفته شود.
در میان بیماری های نشیمنگاهی، شقاق مقعدی، آبسه مقعدی، فیستول، بواسیر خارجی لخته شده و برخی اختلالات عضلانی میتوانند درد قابل توجهی ایجاد کنند. در کنار آنها بیماری هایی مانند سنگ کلیه، میگرن، آپاندیسیت، التهاب کیسه صفرا و پانکراتیت نیز از جمله بیماری هایی هستند که ممکن است با درد شدید همراه باشند.
مهم ترین نکته این است که برای تشخیص علت درد فقط به محل یا شدت آن تکیه نکنیم. اگر درد شدید است، ادامه دارد یا با علائمی مانند تب، خونریزی، ترشح، استفراغ یا ضعف شدید همراه شده است، بهتر است برای بررسی علت به پزشک مراجعه شود.
بيماري هاي با درد زياد؛ كدام بيماري ها ميتوانند درد شديدي ايجاد كنند؟